Bron: GrootLeeuwarden / Ate de Jong 

Vier keer promoveerde hij met Cambuur. Echte supporters zullen zelfs vijf keer zeggen. Want een keer stal de KNVB in coronatijd de promotie van Cambuur. Henk de Jong stal de harten van de supporters. Die zongen hem tijdens elke wedstrijd zeker twee en soms wel drie keer toe. Ongekend. Of beter: uniek.

Daarom pakken we nog één keer Groot uit. Want: people-manager, logisch. Knuffeltrainer, ja, dat weten we nou wel. Boegbeeld? Natuurlijk, wie anders. Maar hoe is Henk als artiest, psycholoog, echtgenoot en broer? Als God zelfs? En als held van kinderen?

Henk als artiest 

“Henk bliuwt oeral en yn alles himsels”, antwoordt zanger Pieter Wilkens desgevraagd. “Sa wit hy by in protte minsken de júste snaar te reitsjen. Dat makket him yn de grutte fuotbalwrâld bysûnder.” Hoe kijkt hij naar Henk als collega-artiest? “As in fuotbalploech in orkest wêze soe, dan is Henk de dirigint dy’t de muzikanten yndividueel en mei-inoar de moaiste stikken spylje litte kin.”

Henk als psycholoog

Kees Wallis is psycholoog/sportpsycholoog bij Cambuur. Hoe beoordeelt hij de psychologische kwaliteiten van Henk de Jong? “Wat mij in Henk altijd heeft getroffen, is dat hij zijn eigen koers durft te varen én open blijft staan voor anderen. Tien jaar geleden – ik was nog een jonge student, net uit de collegebanken – stond hij er bij De Graafschap voor open om zich door mij te laten begeleiden.”

“Gewoon bij hem thuis, ruim de tijd makend, dat zegt veel over wie hij is. Als sportpsycholoog zie ik hoe hij eigenzinnigheid, lef en samenwerking echt in de praktijk brengt, niet voor niets ook clubwaarden van Cambuur. Zelfs als de resultaten tegenzitten, durft hij spelers ruimte en vrij te geven, in plaats van uit onzekerheid alles dicht te regelen. Ook zal hij zijn spelers in de media niet snel laten vallen. Hij kiest voor vertrouwen, juist op momenten dat de druk toeneemt.”

Wallis vindt het ook stoer van Henk dat hij publiekelijk het belang van sportpsychologie durft te erkennen: “Dat is in het voetbal nog altijd niet vanzelfsprekend!”

Henk als onbetwiste Eerste Man

Ooit zou hij wel bij de harde kern willen staan, zei Henk de Jong. Wat vindt de Twaalfde Man (m/v/x) van de Eerste Man?

Henk de Jong olé olé olé (2x)
Henk de Jong olé (2x)
Henk de Jong olé olé olé

Het is een steeds herhalend eerbetoon. Dat zag Gerard Rinsma jaren geleden – hij was toen nog predikant in Goutum – ook. Een buurman nam hem mee naar een thuiswedstrijd. Hij viel van de ene verbazing in de andere: “Hoe de spelers bij binnenkomst werden toegejuicht ‘t Woanskip bij een doelpunt. Het leek wel een kerkdienst. Maar waar m’n mond helemaal van open viel, was het spandoek aan de overkant. Met grote letters stond er: In Henk we trust. ‘Wie is Henk?’ vroeg ik toen nog aan m’n buurman. Geduldig legde hij me uit wie Henk was.”

Henk als God

Die tekst op het spandoek bleef de predikant fascineren: “Het leek op een variant: In God we trust. Werd hier de trainer van Cambuur met de Allerhoogste vergeleken?” 

Henk als God? “Henk zal de laatste zijn die zich zo op het schild laat hijsen. Daarvoor kent hij de kwetsbare kant van het leven maar al te goed. Maar hier spreekt het vertrouwen uit van de Cambuurfans. Dat vertrouwen is niet uit de lucht komen vallen, maar is gegroeid in de jaren dat Henk de Jong en Cambuur samen optrokken en elkaar ook in mindere fortuinlijke tijden vasthielden. En Henk liet zien aan welke kwaliteiten een goede herder moet voldoen. Betrouwbaar zijn en te vertrouwen. Het bekendste voorbeeld daarvan houden we in de kerk in ere, maar er zijn mensen van vlees en bloed nodig om anno 2026 te laten zien, dat je vertrouwen niet kunt kopen, maar alleen kunt verdienen. En daarom begrijp ik de Cambuurfans van toen maar al te goed. Ze hebben volkomen gelijk gekregen.”

Henk als man

Hoe is Henk als man, als echtgenoot? Ziekte, zorgen en verdriet zijn de laatste jaren niet aan de familie De Jong voorbij gegaan. Is het daarom dat Diana geen grote woorden gebruikt, maar de kérn probeert te raken? “Wanneer ik soms in alle hectiek ‘vergeet’ om goed voor mezelf te zorgen, is Henk er altijd om me daar subtiel op te wijzen. En als het me af en toe helemaal niet meer lukt, grijpt hij gelijk drastisch in. Dan regelt hij alles wat nodig is. Die zorgzaamheid voor anderen typeert hem.” 

Het zijn overigens soortgelijke woorden die Henk over Diana heeft gesproken.

Henk als vader en collega bij Cambuur 

Ruben de Jong, hoofdscouting bij Cambuur, werkt al zeven jaar met zijn vader bij SC Cambuur. Hij zag zijn vader veranderen: “Henk brengt altijd veel positiviteit en energie. Maar na de operatie kon hij wat sneller geïrriteerd of kortaf reageren, terwijl dat eigenlijk helemaal niet bij hem past. Ik denk dat weinig mensen dat echt hebben gezien, maar als je zo dichtbij iemand staat, merk je die kleine veranderingen.” 

Ze hadden samen een goed gesprek over stoppen en toen zijn vader dat besluit genomen had, kwam de oude Henk terug: “Hij geniet zichtbaar van zijn familie en gezin, vindt het prachtig om tijd door te brengen met zijn kleinkinderen en straalt weer dezelfde vrolijkheid en warmte uit die iedereen van hem kent.” “Misschien”, zegt Ruben “is zijn beslissing om juist nu, op een hoogtepunt, te stoppen en volop te gaan genieten van alles wat nog komt, uiteindelijk nog wel de mooiste keuze geweest.”

Henk als broer 

Henk is niet alleen de oudere broer, maar ook de beste vriend van René. Dy is freeslik wiis mei him: “Van onze ouders, Pier en Sjoukje, hebben wij meegekregen dat je positief moet zijn, dat hard werken belangrijk is, maar vooral dat je een goed mens moet zijn. Voor Henk is het heel vanzelfsprekend om er voor anderen te zijn. Dat kost hem geen enkele moeite. Voor de buitenwereld is dat bijzonder, maar voor ons, ook voor mijn zus Dineke, is dat heel gewoon. Het is bij Henk altijd ‘wij’ en nooit ‘ik.’ Als iedereen een beetje van Henk zou hebben, was de wereld een stuk mooier. Het is simpelweg heerlijk om Henk om je heen te hebben, de zon schijnt daardoor elke dag.”

Henk als held 

Henk is de held van jonge kinderen. Alle kinderen wil een selfie en Henk neemt altijd alle tijd. Neem de negenjarige Sven Bosma uit Stiens. Hij speelt bij SC Stiens Onder10-3 als verdediger. Regelmatig ging hij naar de trainingen van Cambuur en altijd had Henk tijd voor een praatje: “Ik had een keer net een vaccinatie gehad. Toen kwam Henk nog even naar me toe en vroeg hoe het met me ging. Dat zal ik nooit vergeten.”

Hij bedankt Henk voor de prachtige jaren en maakt met zijn kleine broertje Ruben (7) een tekening waar het geel en blauw vanaf spat.

Henk als sekssymbool

Hij is de nationale knuffeltrainer, zeker, maar is Henk ook een sekssymbool? Iemand die veel vrouwelijke Cambuursupporters kent, is er van overtuigd dat veel vrouwen wel eens een beschuitje met Henk willen eten, maar geeft geen namen en rugnummers. Dus geen openhartige verhalen. Wel een rijtje keurige, correcte eigenschappen die de vrouwen in Henk waarderen. Ze vinden hem gepassioneerd, humoristisch, betrouwbaar en integer. Een kruising tussen een knuffelbeer en een sportman. En: emotioneel beschikbaar. Dat klinkt spannender dan de vrouwen het bedoelen. Henk heeft het vermogen om over gevoelens te praten en kwetsbaarheid te tonen, zeggen ze. Daarmee raakt hij mensen.

▼ Ad by Refinery89

Henk als collega trainer

Friesland had nog een fantastische trainer. Foppe de Haan van dkv. Hoe kijkt hij naar z’n collega? Hij gaf ‘m nog les op het CIOS in Heerenveen en volgde hem levenslang. Hoe Henk zich via Sneek en Harkemase Boys – “wêr ‘t hy it fantastysk dien hat” – opwerkte tot trainer bij Cambuur. Henk kent daardoor de hele voetbalwereld en weet waar het om gaat: “De minsken fermeitsje.”

Hoe Henk omging met die cyste in z’n hoofd en de ziekte van zijn zoon en Diana. Die enorme veerkracht. Daar heeft Foppe veel respect voor. Er klinkt warmte in zijn stem als hij zegt: “Henk is gewoan in aardich minsk.”

Henk als standbeeld

Tenslotte, Henk wil nog geen standbeeld, zegt hij, want standbeelden zijn voor de doden en hij wil nog heel lang leven, maar hoe zou hij het als standbeeld doen? Dat ziet Hans Jouta uit Ferwert, die ook het standbeeld van Johan Cruyff voor de ArenA maakte, al voor zich. Hij zou het standbeeld graag maken, heeft ook al ideeën over pose en uitstraling, maar maar wil die nog niet prijsgeven. Maar over het materiaal is hij duidelijk, dat moet geen mengsel van metalen worden, geen legering, want: ”Henk is in man út ien stik. Dus gjin brûns. Goud? Want goud is suver, Henk ek!” Maar misschien past staal nog beter, zegt Jouta. Ongepolijst eerlijk materiaal.

Tekst: Ate de Jong

Fotografie: Simon van der Woude