Guus, Guus en Dagmar Bax:”Het mooiste spelletje dat er is’’

Bij Renado en VVI draait voetbal om meer dan negentig minuten op het veld. Het gaat om vriendschap, vrijwilligerswerk en de verbondenheid met het dorp. Voor Guus Bax senior, zijn zoon Guus en dochter Dagmar is die liefde voor het spel een rode draad door het leven. Vader en zoon dragen het shirt van Renado, Dagmar voetbalt in de zaal bij Renado en op het veld bij VVI. Over één ding zijn ze het eens: de toekomst ligt in samenwerking, met het beoogde SV Donia als gezamenlijk perspectief. En alsof de familie nog niet genoeg met elkaar gemeen heeft, scheurden ze alle drie ooit hun kruisband.

Een nieuw sportpark als gezamenlijke toekomst

Wie met de familie Bax over voetbal praat, komt al snel uit bij de toekomst van de verenigingen in de omgeving. Renado, VVI en Langweer werken aan plannen voor een fusieclub, voorlopig bekend onder de naam SV Donia. De ambitie is helder: een moderne accommodatie waar de verenigingen samen verder kunnen, met faciliteiten die weer jaren mee kunnen.

Voor Guus senior, die jarenlang in allerlei rollen actief is bij Renado, is de noodzaak duidelijk. De huidige sportaccommodaties hebben hun beste tijd gehad. ”Het is hier altijd gezellig geweest, maar de voorzieningen zijn sterk verouderd. De kleedkamers zijn vijftig à zestig jaar geleden gebouwd. Je kunt blijven investeren in oude accommodaties, maar uiteindelijk moet je vooruitkijken.”

Een nieuw sportpark biedt volgens hem meer dan alleen betere velden en kleedkamers. Ook de dorpen kunnen ervan profiteren. Wanneer de oude sportlocaties vrijkomen, ontstaat er ruimte voor woningbouw, terwijl een gezamenlijke accommodatie juist nieuwe aantrekkingskracht kan hebben op de jeugd.

Toch is een fusie niet alleen een kwestie van stenen, velden en financiën. Achter iedere vereniging schuilt een geschiedenis. Voor leden die al vijftig of zestig jaar bij dezelfde club rondlopen, is het sportpark meer dan een plek om te voetballen. Het is een ontmoetingsplek, een tweede thuis en een belangrijk onderdeel van hun identiteit.

”Dat moet ook de tijd krijgen om samen te groeien”, beseft Guus senior. Hij ziet tegelijkertijd dat de jongere generatie veel minder in clubgrenzen denkt. Vriendengroepen bestaan uit spelers van verschillende verenigingen, die samen opgroeien, met elkaar uitgaan en via gezamenlijke jeugdteams al jarenlang samenspelen.

”De jeugd is het gewend. Die speelt al jaren samen.”

De steun voor de plannen is volgens de familie gegroeid. Waar er aanvankelijk meer twijfel bestond, hebben de leden inmiddels ingestemd met het verder uitwerken van een fusievoorstel. Dat betekent niet dat alle bedenkingen verdwenen zijn.

De familie Bax begrijpt dat zulke veranderingen gevoelig liggen, maar ziet vooral de kansen. De jeugd is gewend aan de samenwerking en ook binnen de seniorenelftallen vervagen de grenzen al. Een fusie kan die ontwikkeling verder versterken.

Daarbij vraagt de bouw van een nieuw sportpark straks opnieuw om de inzet van vrijwilligers. De gemeente kan de infrastructuur verzorgen en er wordt gewerkt aan financiering, maar ook van de verenigingen zelf wordt een flinke bijdrage verwacht. Guus senior ziet daarin juist een kans om de onderlinge band te versterken. Samen de handen uit de mouwen steken, van bouwwerkzaamheden tot het afwerken van de kleedkamers, kan mensen dichter bij elkaar brengen.

”Als je met elkaar zo’n sportpark bouwt, leer je elkaar op een andere manier kennen. Dat kan alleen maar goed zijn voor de saamhorigheid.”

Een clubman in hart en nieren

Dat Guus senior zich thuis voelt bij een voetbalvereniging, is zacht uitgedrukt. Hij speelde naar eigen zeggen zo’n negentien à twintig jaar in het eerste elftal van Renado. Een van zijn mooiste herinneringen blijft het kampioenschap uit de jaren negentig, toen de ploeg na een overwinning ook nog afhankelijk was van de uitslag op een ander veld.

”Kampioen worden maak je maar een paar keer mee”, vertelt hij. ”In die twintig jaar ben ik drie keer kampioen geworden. Dat vergeet je niet zomaar.”

Maar waar voor veel voetballers de betrokkenheid na hun actieve carrière wat afneemt, bleef Guus senior juist op allerlei manieren aan de club verbonden. Hij was bestuurslid, jeugdleider en trainer. Tegenwoordig traint hij de dames, fluit hij wedstrijden in de zaal en op het veld, begeleidt hij de 45-plussers en verzorgt hij de aankondigingen rond wedstrijden. Ook langs de lijn is hij een vertrouwd gezicht.

Vier dagen per week is hij al gauw bij de club te vinden. En dan is er nog zijn eigen voetbalhonger. Zelfs na een heupoperatie, waarvan hij inmiddels weer voldoende hersteld is om te trainen, blijft de drang om het veld op te gaan aanwezig.

”Ik ben gewoon een voetbalbeest. Ik heb altijd gezegd: zolang ik kan lopen, voetbal ik.”

Het klinkt als een uitspraak van iemand die het spel nooit echt los zal laten. Dat blijkt ook uit de manier waarop hij over zijn zoon praat. Guus junior speelt in het eerste elftal van Renado en kan rekenen op een trouwe supporter in de persoon van zijn vader. Maar wie denkt dat die vaderlijke steun uitsluitend uit complimenten bestaat, kent de familie nog niet helemaal.

Vader langs de lijn, zoon op het veld

Guus senior kijkt kritisch naar het spel van zijn zoon. Niet om hem het plezier te ontnemen, maar omdat hij weet wat er gevraagd wordt op het veld. Na wedstrijden vraagt hij zijn zoon liever eerst hoe hij zelf vindt dat het gegaan is. Vaak komen de verbeterpunten dan vanzelf op tafel.

”Ik probeer hem iedere wedstrijd wel wat mee te geven”, legt hij uit. ”Hij is niet de snelste, maar wel een sterk aanspeelpunt. Dan zeg ik: blijf die bal vasthouden en speel je medespelers in.”

De promotie van Renado naar de derde klasse heeft de lat hoger gelegd. De ploeg kwam uit de vierde klasse en merkt dat het verschil met de tegenstanders behoorlijk groot kan zijn. Niet alleen fysiek, maar vooral in de manier waarop duels worden gespeeld. Tegenstanders zijn slimmer, kiezen beter hun momenten en straffen fouten sneller af.

Voor Guus junior is dat een leerproces. ”Je merkt dat het tempo hoger ligt en dat tegenstanders fysiek sterker zijn. Maar het gaat niet alleen om kracht. Ze weten ook beter wanneer ze een duel moeten aangaan. Daar moet je zelf slimmer in worden.”

Ook tactisch heeft Renado zich aangepast. Waar de ploeg vorig seizoen met veel energie hoog druk zette en tegenstanders vroeg vastzette, is het spel nu een stuk geduldiger. De verdediging houdt de ruimtes kleiner en probeert de tegenstander naar voren te lokken. Zodra er ruimte ontstaat, moet de ploeg toeslaan in de omschakeling.

Met twee snelle buitenspelers heeft Renado voorin wapens om tegenstanders pijn te doen. Maar de ploeg wil niet zomaar iedere bal naar voren rammen. Wanneer de tegenstander ruimte laat om op te bouwen, probeert Renado ook verzorgd voetbal te spelen.

”Vorig seizoen konden we er vol op klappen. Dat werkte en we zijn kampioen geworden. Nu moet je beter nadenken. Als je op dit niveau zomaar overal druk gaat zetten, word je uitgespeeld.”

Het vraagt om geduld en herkenning: weten wanneer je moet doorjagen en wanneer je juist even moet wachten. Dat is voor een aanvaller niet altijd het leukste onderdeel van het spel, maar wel noodzakelijk om op een hoger niveau overeind te blijven.

Overleven in een zwaardere competitie

De overgang naar de derde klasse is bovendien niet alleen sportief merkbaar. Door het weekendvoetbal komen zaterdag- en zondagverenigingen in dezelfde competitie terecht. Daardoor wisselen de speeldagen en moet Renado zich aanpassen aan een ritme dat jarenlang vanzelfsprekend was.

Voor een vereniging die traditioneel op zondag voetbalde, heeft dat gevolgen. Spelers die op zaterdag werken of jeugdactiviteiten begeleiden, kunnen wedstrijden missen. Ook de voorbereiding en de planning binnen de club veranderen. Tegelijkertijd levert het af en toe een vrije zondag op, een voordeel dat de familie niet onbenoemd laat.

De doelstelling van het eerste elftal is daarom realistisch: handhaving. Na de promotie is het zaak om voldoende punten te verzamelen en niet te veel wedstrijden weg te geven. De ploeg heeft al laten zien dat het op goede dagen tegenstanders kan verrassen, maar moet die prestaties vaker achter elkaar zien neer te zetten.

Guus junior gelooft dat het mogelijk is. ”Als we de juiste instelling hebben en als team blijven werken, denk ik dat handhaving erin zit. We moeten het tegenstanders moeilijk maken en onze kansen benutten.”

Dat vertrouwen komt niet alleen voort uit de kwaliteit op het veld, maar ook uit de onderlinge band. Het eerste elftal is al jaren grotendeels hetzelfde gebleven. Veel spelers kennen elkaar inmiddels zes of zeven jaar en zijn behalve ploeggenoten ook vrienden.

”Het is echt één grote vriendengroep”, vertelt Guus junior. ”Als er iemand bijkomt die gezellig meedoet, wordt die snel opgenomen. We werken het liefst met eigen jeugd. Jongens die vanuit de jeugd doorgroeien, krijgen hier de kans.”

Af en toe schuift er een speler door vanuit een ander elftal, maar de basis blijft herkenbaar. Dat maakt de groep hecht en zorgt ervoor dat de spelers elkaar goed kennen. De sfeer houdt niet op bij het laatste fluitsignaal: ook buiten het veld trekken de jongens veel met elkaar op.

Voor de familie Bax is dat precies waar amateurvoetbal om draait. Natuurlijk wil je winnen en presteren, maar de vereniging is ook een plek waar mensen elkaar ontmoeten, vrijwilligerswerk doen en samen herinneringen maken.

Drie keer zelfde kruisbandblessure

Er is nog een opmerkelijke overeenkomst tussen vader, zoon en dochter: alle drie hebben ze ooit hun kruisband afgescheurd. Een blessure die voor veel voetballers een van de zwaarste tegenslagen uit hun sportieve leven vormt. Niet alleen omdat de operatie ingrijpend kan zijn, maar vooral omdat het herstel maanden duurt en de terugkeer op het veld veel geduld vraagt.

Bij Dagmar leidde de blessure bovendien tot een verdieping in het onderwerp. Ze maakte een podcast over kruisbandblessures, waarbij ze ook keek naar de ervaringen van vrouwen en de mogelijke rol van hormonale factoren. Vrouwen hebben bij bepaalde sporten een groter risico op een kruisbandblessure dan mannen, maar daarmee is niet automatisch verklaard waarom drie gezinsleden ermee te maken kregen.

”Ik heb me er best wel in verdiept, vooral vanuit het perspectief van vrouwen”, vertelt Dagmar. ”Er wordt gekeken naar de rol van hormonen en naar waarom vrouwen vaker zo’n blessure krijgen. Maar als ik naar onze drie situaties kijk, denk ik vooral dat het pech is geweest.”

De omstandigheden verschilden namelijk behoorlijk. De ene blessure ontstond na een stevige tackle, de andere tijdens een sprint en bij een van hen ging het mis na een onverwachte beweging. Drie keer dezelfde diagnose betekent dus niet meteen dat er sprake is van een erfelijke aanleg. Daarvoor is meer onderzoek nodig.

Wat de familie wel uit eigen ervaring weet, is hoe groot de impact kan zijn. De ingreep zelf duurt relatief kort, maar daarna begint het lange traject van revalideren, kracht opbouwen en opnieuw vertrouwen krijgen in de knie. Soms zijn er bovendien bijkomende beschadigingen, zoals aan de meniscus of het kraakbeen, die het herstel ingewikkelder maken.

Guus senior weet daar alles van. Bij hem bleek de schade groter dan alleen de kruisband. Hij moest uiteindelijk twee keer onder het mes en kreeg te maken met problemen aan de meniscus en het kraakbeen. Tijdens een gesprek met de arts kreeg hij te horen dat de kans op een terugkeer naar het voetbal klein was.

”Ik vroeg of ze iets konden doen waardoor ik weer beter kon voetballen. De arts zei toen dat ik waarschijnlijk nooit meer zou voetballen.”

Toch bleef de liefde voor het spel trekken. Zelfs nu hij op leeftijd is en lichamelijke klachten niet altijd uit te sluiten zijn, wil hij blijven bewegen zolang het verantwoord voelt. De kruisbandblessure heeft hem niet definitief van het veld gekregen. Ook Guus junior en Dagmar zijn na een succesvolle revalidatie weer teruggekeerd binnen de lijnen.

Voetbal als rode draad

De familie Bax laat zien hoe voetbal verschillende generaties met elkaar verbindt. Vader Guus bouwde in de loop der jaren een leven op rond Renado, zoon Guus probeert met het eerste elftal zijn plek te vinden in de derde klasse en Dagmar combineert haar liefde voor voetbal door zowel op het veld bij VVI als in de zaal bij Renado te spelen.

Ze dragen verschillende shirts, hebben hun eigen ervaringen en kijken ieder op hun eigen manier naar de toekomst van het voetbal in de dorpen. Maar de belangrijkste waarden delen ze: plezier, betrokkenheid en de overtuiging dat een vereniging alleen kan bestaan dankzij mensen die zich ervoor inzetten.

Daarom kijken ze positief naar de plannen voor SV Donia waar Dagmar haar rol vervult binnen diverse werkgroepen om de fusie tot een goed begin te brengen. Een fusie vraagt om aanpassing, begrip en soms het loslaten van oude gewoontes. Maar als de nieuwe vereniging erin slaagt om de onderlinge verbondenheid van de dorpen te behouden, kan er iets ontstaan dat groter is dan de som van de afzonderlijke clubs. En hoe bijzonder zou het zijn als de familie Bax weer met zijn drieën op hetzelfde sportpark voetballen?

En Guus senior? Die blijft voorlopig gewoon op het veld te vinden. Als vrijwilliger, trainer, scheidsrechter, supporter of speler. Want na tientallen jaren voetbal is één ding nog altijd onveranderd:

Zolang hij kan lopen, blijft hij voetballen.