Foto: Hanneke Hamstra

GOUTUM – Daniel Schmidt keert na ruim 2,5 jaar terug op de voetbalvelden. De Goutumer nam in het seizoen 2023-2024 voortijdig afscheid van LAC Frisia vanwege een burn-out. “Nee, op dat moment had ik niet gedacht ooit weer voetbaltrainer te worden.” Op de drempel van een nieuwe voetbaljaargang is Schmidt als de nieuwe coach van eersteklasser FC Surhústerfean optimistischer dan ooit. Een andere trainer dan vroeger? Zeker weten. Andere ambities ook? Zonder twijfel. “Een kampioenschap boeit me niet. Ik wil dat mijn spelers plezier maken en zich vrij voelen. Dan komen de prestaties vanzelf.”

Daniel, je bent weer trainer. Hoe is dat?
“Heerlijk. Ik werk met een heel mooie groep, leuke mensen. Natuurlijk kost het trainerschap energie, maar ik merk vooral dat het me ook weer energie geeft.”

Waarom stopte je destijds met voetbal?
“Ik had een burn-out. Ik moest pas op de plaats maken en afrekenen met oude patronen. Er waren dingen die me over de schoenen liepen. Dat zat zowel in mijn werk als in het voetbal. Daarom heb ik twee jaar bewust gas teruggenomen.”

Dacht je dat je ooit nog trainer zou worden?
“Nee. Ik had daar totaal niet op gerekend. Tot FC Surhústerfean belde. Ik heb eerst mijn kinderen gevraagd wat zij ervan zouden vinden. Mijn zoon zei: je kunt toch altijd even op gesprek gaan? Dus dat heb ik gedaan. Eerst met de technische commissie en daarna met een afvaardiging van de spelersgroep. Toen was eigenlijk snel duidelijk dat er een match was.”

Wat trok je over de streep?
“De mensen werden enthousiast van de manier waarop ik tegenwoordig naar voetbal kijk. Toen ik voor dat eerste gesprek uit de auto stapte, dacht ik nog: ik heb het diploma UEFA TC1 gehaald, maar sinds ik dat papiertje heb, ben ik eigenlijk alleen maar een mindere trainer geworden.”

Leg uit.
“Die opleidingen zijn sterk gericht op structuur en controle. Als trainer wil je alles sturen en in de hand houden. Maar voetbal is een spel waarin de bal altijd los is en iedere situatie anders. Je kúnt dus helemaal niet alles controleren. Dat besef was voor mij echt een eyeopener.”

Hoe kijk je nu naar voetbal?
“Ik vind dat spelers veel meer in vrijheid moeten voetballen. Letterlijk moeten spélen. Met vrijheid en ontspanning. Dat gaat misschien tegen de heersende voetbalcultuur in, maar ik geloof daarin.”

Dus geen systemen meer? Geen 4-3-3 of 5-3-2?
“Precies! Ik denk veel meer in het benutten van ruimtes, het afstemmen op elkaar en kijken naar wat een medespeler doet. Spelers moeten zelf initiatief nemen en keuzes maken.”

Maar er staat nog wel gewoon een rechtsback op het veld?
“Ja, alleen hoeft die niet voortdurend op dezelfde plek te blijven. Het mag een dynamisch proces worden. We willen veel rouleren en van positie wisselen. Je hoeft niet vast te zitten in een bepaalde structuur.”

Totaalvoetbal?
“Zo kun je het noemen. Zelf noem ik het ook wel ‘georganiseerde chaos’.”

Klinkt mooi, maar voetballers zijn jarenlang opgevoed met vaste posities en opdrachten.
“Precies. Daarom is het ook lastig. Dat zag je in de eerste weken. Spelers vinden structuur prettig, omdat het veilig voelt. Tegelijkertijd vinden ze die vrijheid ook fijn. Daar zit een worsteling. En niet alleen bij de spelers trouwens, ook binnen de staf. Iedereen is iets anders gewend.”

Merkte je weerstand?
“Zeker. Maar groei ontstaat vaak juist wanneer je buiten je comfortzone komt.”

Zonder wrijving geen glans.
“Haha, precies. Je haalt me de woorden uit de mond.”

In de voorbereiding wisselde je voortdurend met spelers en opstellingen. Bewust?
“Ja. We hebben iedereen laten spelen, met veel verschillende samenstellingen. Dat liep echt niet altijd goed. Maar dat hoefde ook niet. Ik noem het de beleefdheidsfase: elkaar leren kennen en ontdekken. Wat hebben we aan elkaar? Wat kan iemand? Hoe reageert iemand?”

Zie je inmiddels vooruitgang?
“Absoluut. Afgelopen zaterdag speelden we voor het eerst met een redelijk vaste samenstelling (3-0 bekerwinst tegen Heerenveen, red.). Dan zie je ineens meer terug van wat we proberen te bereiken. Spelers durven oude structuren los te laten en zelf de regie te pakken. Dat vind ik supermooi.”

Woensdagavond wacht meteen een serieuze test. FC Surhústerfean debuteert in de landelijke beker, thuis tegen derdedivisionist DOVO.
“Dat is voor spelers een prachtig moment om te ervaren waar je staat. Dan zien we hopelijk al dingen terug waaraan we werken. Uiteraard zal het met vallen en opstaan gaan. Dat hoort bij dit proces.”

Dat belooft een mooie pot te worden.
“De jongens hebben vorig seizoen een unieke prestatie geleverd, met het behalen van de noordelijke bekerfinale. De wedstrijd tegen DOVO is een prachtige beloning. We zullen gasgeven, genieten, plezier maken en een mooie avond beleven.”

En het resultaat?
“Ik praat vooral over plezier, spelen en ontspanning. In de voetbalwereld is dat best lastig. Zelfs in het amateurvoetbal is er voortdurend onbewuste prestatiedruk. Win je, dan ben je goed genoeg. Verlies je, dan blijkbaar niet. Zo wordt er vaak naar gekeken.”

Heeft het bestuur je geen prestatiedoel opgelegd?
“Ik ben vanaf het begin duidelijk geweest over hoe ik erin sta. We willen deze groep ontwikkelen. De club vindt die filosofie interessant en geeft ons de ruimte.”

En dan komen de prestaties vanzelf?
“Dat is wat ik denk, ja.”

Hoe zit het met respect langs de lijn en in het veld. Vind je dat belangrijk?
“Ja. Ik ben zelf in het verleden niet altijd een heiligboontje geweest. Daar wil ik eerlijk over zijn. Maar ik heb tegen mijn staf en spelers gezegd dat we rustig blijven. Ook langs het veld! We gaan zitten, kijken en observeren. Voortdurend schreeuwen heeft weinig zin. De rust die je als staf uitstraalt, breng je ook over op de spelers.”

Dan toch: wat is jouw doel dit seizoen?
“Dat we met deze groep heel veel plezier in het spel hebben. Dat we de groep bij elkaar houden, ons ontwikkelen en samen beter worden. Wat dat uiteindelijk voor resultaat oplevert, is afhankelijk van heel veel factoren.”

Geen klassering, periode of kampioenschap?
“Nee. Dat boeit me echt niet.”

Echt niet?
“Echt niet.”