Bron foto: Dijks Media

Het Friese vrouwenvoetbal is in het seizoen 2026/2027 breed vertegenwoordigd in de reguliere zaterdagcompetities. Van de Eerste tot en met de Vijfde Klasse staan op basis van de huidige indelingen 81 Friese teams ingeschreven. Daaronder vallen eerste elftallen, reserveteams en samenwerkingsverbanden. De grootste groep speelt in de Vierde en Vijfde Klasse, terwijl aan de bovenkant van de regionale piramide de promotieroute vanuit de Derde Klasse is aangepast.

De verdeling over de niveaus laat zien waar het zwaartepunt ligt. Drie Friese teams komen uit in de Eerste Klasse, vier in de Tweede Klasse en vijf in de Derde Klasse. In de Vierde Klasse gaat het om 47 teams en in de Vijfde Klasse om nog eens 22.

Daarmee spelen 69 van de 81 teams in de Vierde of Vijfde Klasse. Wordt ook de Derde Klasse meegerekend, dan komen 74 Friese teams uit in de B-categorie. De KNVB rekent sinds het seizoen 2025/2026 de Derde Klasse en alle lagere klassen tot categorie B. De Topklasse, Hoofdklasse, Eerste Klasse en Tweede Klasse behoren tot categorie A.

Het cijfer van 81 heeft uitsluitend betrekking op de reguliere zaterdagcompetities van de Eerste tot en met de Vijfde Klasse. Andere vormen van vrouwenvoetbal, zoals 18+-competities en zaalvoetbal, zijn daarin niet meegenomen.

Drie Friese teams in de Eerste Klasse B

Heerenveense Boys, Leeuwarder Zwaluwen en St. Annaparochie vormen dit seizoen de Friese vertegenwoordiging in de Eerste Klasse B.

De poule telt dertien teams en heeft een brede geografische spreiding. Naast de drie Friese clubs zijn onder meer ACV VR2, Be Quick ’28 VR2, FC Berghuizen, HHC Hardenberg, Oranje Nassau VR2, SC Klarenbeek, The Knickerbockers VR1, Veendam 1894 en ZAC ingedeeld.

De afstanden zijn op dit niveau daardoor groter dan in veel regionale vierde- en vijfde klassen. Voor de Friese deelnemers horen gedurende het seizoen ook verplaatsingen richting Drenthe, Overijssel en het oosten van het land bij het programma.

Vier Friese eersteteams in de Tweede Klasse D

Een niveau lager komen FC MVA Noord, ST BMJ, SC Bolsward en S.C. Stiens uit in de Tweede Klasse D. De vier Friese teams treffen daar vooral tegenstanders uit Groningen en de directe omgeving.

De Tweede Klasse behoort nog tot categorie A. Daarmee vormt deze afdeling voor de Friese clubs de overgang tussen de landelijke Eerste Klasse en de veel bredere groep teams die vanaf de Derde Klasse in de B-categorie uitkomt.

Kampioen Derde Klasse krijgt rechtstreeks promotierecht

De belangrijkste wijziging voor 2026/2027 is dat iedere kampioen van een derde klasse op zaterdag weer rechtstreeks naar de Tweede Klasse kan promoveren.

De KNVB heeft de zaterdagcompetitie in de Derde Klasse daarvoor ingericht met tien poules. Als een kampioen geen gebruik wil maken van het promotierecht, schuift die mogelijkheid door naar de nummer twee van dezelfde afdeling.

De nieuwe opzet werkt ook door in de Tweede Klasse. De nummers tien uit de vier tweedeklassepoules spelen aan het einde van het seizoen een beslissingswedstrijd. Twee van die vier teams behouden hun plaats in de Tweede Klasse en twee degraderen.

Voor de derdeklassers is de opdracht daarmee duidelijk: het kampioenschap levert in beginsel directe promotie op.

Vier Friese ploegen samen in Derde Klasse J

Vier van de vijf Friese derdeklassers zijn bij elkaar ingedeeld. Be Quick Dokkum, ST FC Burgum/Noordbergum, Harkemase Boys en FC Surhústerfean spelen in Derde Klasse J.

De overige ploegen in deze afdeling zijn Asser Boys, SV Bedum, Groen Geel VR1, Groen Geel VR2, The Knickerbockers VR3, Oranje Nassau VR3, Potetos en SIOS. Daarmee telt de poule twaalf teams.

Voor de vier Friese deelnemers betekent dit meerdere onderlinge wedstrijden en overwegend duels in Noord-Nederland. Tegelijk is de inzet bovenin concreet: de kampioen van de poule heeft rechtstreeks promotierecht naar de Tweede Klasse.

Heerenveense Boys VR2 volgt een andere route

Heerenveense Boys VR2 is de vijfde Friese derdeklasser, maar speelt niet in dezelfde poule als het Friese viertal. Het tweede vrouwenteam is ingedeeld in Derde Klasse H.

De tegenstanders liggen geografisch verder uiteen. In de poule staan onder meer d’Olde Veste ’54, DVS’33 Ermelo, ESC, Heino, IJVV, Nieuwleusen, Nunspeet, Oene, Rood-Wit ’58, SVO Deventer ’21 en Swift ’64.

Voor Heerenveense Boys VR2 zijn de reisafstanden daardoor in verschillende speelronden groter dan voor de Friese teams in Derde Klasse J. Sportief valt het team wel onder dezelfde promotieopzet: ook de kampioen van deze afdeling kan rechtstreeks omhoog.

Vierde Klasse vormt grootste deel van het Friese veld

De meeste Friese vrouwenteams zijn terug te vinden in de Vierde Klasse. Verdeeld over de klassen 02, 03, 05, 07 en 08 gaat het om 47 Friese teams.

Een deel van die poules is vrijwel volledig regionaal samengesteld. In Vierde Klasse 05 spelen bijvoorbeeld ST Balk/Woudsend, SC Bolsward VR2, DWP, SVO EBC/Delfstrahuizen, VV Heerenveen, HJSC, QVC, Sneek Wit Zwart, VVI en Workum. Flevo Boys VR2 uit Emmeloord is daar de enige niet-Friese deelnemer.

Ook in de klassen 02, 07 en 08 is de Friese vertegenwoordiging groot. Daardoor zijn veel wedstrijden op dit niveau regionaal van karakter en blijven de reisafstanden doorgaans beperkter dan in de hogere klassen.

Samenwerkingsverbanden zijn een vast onderdeel van de voetbalkaart

Op de deelnemerslijsten staan veel teams die door meerdere verenigingen gezamenlijk worden gevormd. Voorbeelden zijn ST Aengwirden/Akkrum/FFS, ST Balk/Woudsend, ST BMJ, ST FC Burgum/Noordbergum, ST Donkerbroek/Makkinga, ST Dronrijp/Foarút, ST Geel Wit/Amelandia, ST Oudega/HJSC/Heeg en ST WWS/Warga. Ook samenwerkingen als SJO Broekster Wâlden, SVO VIVA’23 en SJO WTTC maken deel uit van de huidige indeling.

Dergelijke combinaties zijn niet beperkt tot de lagere niveaus. ST BMJ VR1 speelt bijvoorbeeld in de Tweede Klasse, terwijl ST FC Burgum/Noordbergum VR1 in de Derde Klasse uitkomt. Samenwerking tussen verenigingen komt daarmee op meerdere niveaus voor.

Twee volledig Friese vijfde klassen

In de Vijfde Klasse komen 22 Friese teams uit, verdeeld over twee poules van elf.

Vijfde Klasse 2 bestaat uit ST Aengwirden/Akkrum/FFS, ST BMJ VR2, SF Deinum, SC Joure, LSC 1890, Mulier, Nieuweschoot, NOK, ST Oudega/HJSC/Heeg VR2, Oudehaske en Renado.

Ook Vijfde Klasse 3 is volledig Fries. Daar spelen Buitenpost VR2, VV Dokkum, Friese Boys, FVC VR2, Harkema Opeinde VR2, ODV, Ropta Boys, RWF, VCR, ST WBM en WTOC.

Voor beide poules kan de reguliere competitie daardoor volledig binnen Friesland worden afgewerkt.

Brede basis, kleine groep in de A-categorie

De opbouw van het Friese vrouwenvoetbal is daarmee duidelijk. Van de 81 teams in de reguliere Eerste tot en met Vijfde Klasse spelen er zeven in de Eerste of Tweede Klasse. Vijf teams komen uit in de Derde Klasse. De overige 69 zijn verdeeld over de Vierde en Vijfde Klasse.

Vooral voor de derdeklassers verandert het sportieve perspectief door de aangepaste promotieroute. De KNVB spreekt over het herstel van het promotierecht voor de kampioenen: vanaf 2026/2027 kan de nummer één van iedere derdeklassepoule weer rechtstreeks naar de Tweede Klasse.

Daaronder blijft het competitiebeeld sterk regionaal. De grote aantallen in de Vierde en Vijfde Klasse en de vele samenwerkingsverbanden bepalen voor een belangrijk deel hoe de Friese vrouwenvoetbalkaart er in het seizoen 2026/2027 uitziet.

Verdeling Friese teams per niveau